Eind 2006 stelde VELT vzw ons de vraag of VLACO VZW wilde instappen in de begeleidingscomissie voor een onderzoek rond de invloed van Effectieve Micro-organismen.
De EM-technologie is ontwikkeld door de Japanse professor Higa en wordt ook wel Bokashi genoemd. EM bestaat uit ‘een mengsel van bacterieculturen van nuttige en in de natuur voorkomende micro-organismen’. Het veronderstelde werkingsgebied in de land- en tuinbouw is zeer breed: bodemvruchtbaarheidverbetering, bladbemesting, versnelde compostering, verbetering van het ziektewerend vermogen van de bodem, e.a.

Naar aanleiding van de vele vragen die VELT vzw van hun leden krijgen (waaronder ook veel compostmeesters zitten) willen zij een wetenschappelijk onderbouwd antwoord kunnen geven. VELT vzw heeft de vraag tot onderzoek gesteld aan de wetenschapswinkel van Antwerpen die op hun beurt de Universiteit van Wageningen in Nederland contacteerde.
Wim Blok van de Leerstoelgroep Biologische Bedrijfssystemen, nam het onderzoek op zich en werkte de twee onderzoeksvragen uit.

Het onderzoek is opgesplitst in twee deelprojecten.
In het eerste deelproject wordt nagegaan wat het effect is van EM (effectieve micro-organismen) op de ziektewerendheid van de grond.
Dit project werd reeds uitgevoerd door Geert van Diepen met begeleiding van Wim Blok.

Het tweede deelproject richt zich op het effect van EM op het verloop van de compostering en op de compostkwaliteit.
Dit deelproject wordt uitgevoerd door Dine Volker en Wim Blok. VLACO VZW is nauw betrokken bij dit tweede deelproject.

Er is gekozen om 6 composthopen op te zetten op het containerpark in Herselt. Van de 6 hopen zullen er 3 EM toegepast krijgen en 3 niet. Omdat het niet zo eenvoudig bleek om zelf Bokashi te produceren, is besloten om EM van Agriton te betrekken en te gebruiken in de proeven.
Op 25 mei zijn de 6 bakken gevuld en is het vergaren van informatie begonnen. De compostmeesters van Herselt, de duurzaamheidambtenaar en de containerparkverantwoordelijke stonden klaar en hebben in een recordtijd de bakken gevuld met een goed mengsel van gras, snoeisel en gehakseld materiaal. In elke hoop wordt op 4 plaatsen elk uur de temperatuur gemeten en 2 keer in de week komt men de CO2 meten. Tijdens het opzetten van de hopen werden monsters genomen voor karakterisering van het te composteren materiaal (vochtgehalte, organische-stofgehalte, nutriënten).
21 juni en 26 juli worden de hopen omgezet worden.
Na afloop van het onderzoek worden de hopen gezamenlijk afgebroken waarbij de meetapparatuur wordt verwijderd en monsters worden verzameld voor analyse van het organische-stofgehalte, nutriëntengehaltes (N, P, K) en stabiliteit (Oxitop-methode).

Resultaten van het eerste deelproject kunt u bekomen op info@vlaco.be.

Afval voorkomen is een prioriteit in het Vlaamse Afvalstoffenbeleid. Dagelijks produceren we heel wat afval. We kunnen echter in vele gevallen afval voorkomen. Een belangrijk deel van het huishoudelijk afval bestaat uit groente- fruit- en tuinafval (GFT-afval). Deze fractie kunnen we thuis zelf verwerken in een compostvat, compostbak of composthoop. Meer info over thuiscomposteren vind je op www.thuiscomposteren.be.

Momenteel composteert 34% van de Vlamingen thuis. Om nog meer Vlamingen aan te moedigen om hun afval in hun tuin te verwerken tot het zwarte goud, organiseert VLACO vzw compostcursussen. Via een dergelijke cursus leer je knepen van het composteren kennen. Wil je daar zelf verder in gaan en andere mensen ook helpen overtuigen van het nut van composteren, dan kan je ook een opleiding tot compostmeester volgen. Voor meer info over beide lessenreeksen kan je terecht bij jouw intergemeentelijk samenwerkingsverband.

Compostmeesters zijn vrijwilligers. Zouden ze misschien beter vervangen worden door betaalde (professionele) krachten. “Neen!” zegt Alain Vanclooster, “Vrijwilligerswerk is een indrukwekkend kapitaal dat symbool staat voor solidariteit in de samenleving.” Vrijwilligerswerk heeft niettemin ook een aantal juridische aspecten. Op de website van de Vlaamse Gemeenschap vind je hierover meer info. Interessant zijn zeker ook de resultaten van de enquête die IGO heeft georganiseerd bij de Vlaamsbrabantse compostmeesters. We vroegen ook advies aan een expert over vrijwilligerswerking

Sinds 1 januari 2002 wordt de aankoop van wormenbakken (naast compostvaten en –bakken) gesubsidieerd door het Vlaams Gewest. Dit betekent een versterkte belangstelling voor wormencompostering. We bekijken hier het wormencomposteren even van naderbij.

Leren composteren op school staat altijd in de belangstelling. Vlaco vzw stelt lespakketten ter beschikking.

Steeds meer consumenten, bedrijven of overheidsdiensten eisen milieuvriendelijke of duurzame producten. Aan productontwikkelaars en fabricanten de uitdaging om hierop in te gaan. Ook bloempotten ontsnappen niet aan deze evolutie.

Verschillende intercommunales zijn reeds vele jaren geleden begonnen met de opleiding van compostmeesters.
Hoe verloopt de werking van deze vrijwilligers? Welke resultaten hebben zij geboekt? Welke problemen kunnen zich voordoen?

In de media ontstond commotie rond het afzonderlijk bewaren van GFT-afval met het oog op selectieve ophaling of thuiscomposteren. Logisch dat velen zich vragen stellen over de gezondheidsaspecten.

De aanleiding van de media-aandacht is een Duits onderzoek. dit onderzoek stelt dat schimmelsporen in de lucht, afkomstig van organisch afval, allergische reacties, symptomen als van hooikoorts en jeukende huiduitslag kunnen veroorzaken.

Het klopt dat schimmels een belangrijk onderdeel van het composteringsproces vormen. Ook in een bos vinden we heel wat schimmels op afbrekend materiaal. En schimmels produceren schimmelsporen die allergische reacties kunnen veroorzaken.
Maar… alles hangt af van de concentraties waarin die schimmelsporen voorkomen.

In een Nederlands onderzoek van eind jaren ’90 werd de invloed van het bewaren van GFT-afval op de binnenhuis-atmosfeer onderzocht.
Stofmonsters van de vloer werden geanalyseerd op microbiële reststoffen en schimmelsporen. Deze componenten kunnen in bepaalde concentraties een toename van de klachten bij astmatici en een verminderde of sterk wisselende longfunctie veroorzaken.
Vooral het al dan niet aanwezig zijn van een tapijt bleek bepalend te zijn voor de hoeveelheid microbiële componenten in het huisstof. Een vast tapijt of zelfs een losse mat zorgen voor een verhoging van de microbiële belasting met een factor 10 tot 100.
GFT-afval in de keuken verhoogt deze belasting met “slechts” een factor 1,6 tot 5. Indien het keukenrecipiënt meer dan 1 maal per week wordt geledigd, betekent dit een reductie van deze factor tot 1,4 à 2,5.

De boodschap voor iedereen die zijn GFT-afval apart houdt, is eenvoudig : wie zich zorgen maakt, haalt best alle tapijten weg en zorgt ervoor dat het GFT-emmertje slechts enkele dagen in de keuken blijft staan.
Verder wordt het GFT-recipiënt best voor elke ophaling aangeboden, ook al is het niet helemaal vol. De container wordt regelmatig schoongemaakt met groene zeep of soda. (Vermijd chloor, desinfecterende middelen of insecticiden. Deze producten belemmeren immers het composteringsproces.). Bij afwezigheid (bijvoorbeeld vakantie) moet de GFT-container proper worden achterlaten. Het inzamelrecipiënt wordt best niet in de zon geplaatst.

Deze gouden (hygiëne)regels zorgen ervoor dat de gescheiden ophaling of het thuiscomposteren van GFT-afval geen gezondheidsrisico’s meebrengen. Milieuzorg en gezondheid kunnen bondgenoten blijven.