Compostmeesterhappening

Zondag 9 oktober 2011 was het een gezellige drukte op het evenementeneiland in het domein Puyenbroeck in Wachtebeke.

Meer dan 600 compostmeesters trotseerden het kille natte weer om de eerste Compostmeesterhappening bij te wonen. De ontvangst gebeurde in de grote vaste tent. Na een warme tas koffie en korte briefing door Sven Ronsijn, begeleidden de bolhoedgidsen elk hun kleurgroep naar de verschillende workshopzones.

In de tenten kregen ze een gevarieerd aanbod van ontspanning, inspanning en informatie voorgeschoteld.

Workshop ‘Composteren Internationaal’

Vier landen, vier tenten, sfeervol ingericht, vol geuren, kleuren en geluiden. Congo, Senegal, Peru en Lombok (Indonesië); elk met hun problemen inzake milieu en afval.  4 kortfilms tonen hoe ze daar lokaal wat aan hun milieuproblemen trachten te doen, hoe ze het kringlooptuinieren omarmen en in welke mate onze Vlaamse compostmeesters uit o.a. Zemst, Dilbeek, Edegem, Londerzeel … hen daarbij hebben geholpen. Deze workshopzone ‘Composteren Internationaal’ was eerder een rustpunt waar vooral het ervaren en het genieten centraal stonden; even wegdromen en aanvoelen hoe het er in verre landen aan toe gaat.

In de mediagalerij op deze website kan je de vier kortfilms herbekijken.

Workshop ‘Onderhoud van tuinmateriaal’

Duurzaam omgaan met materialen maakt ook deel uit van het kringlooptuinieren. Door een beter onderhoud, verleng je de levensduur van je tuingereedschap. Hoe onderhoud ik een snoeischaar? Hoe onderhoud ik een riek? Verdeeld over vijf tenten toonden de lesgevers wat een egje en een braam is en dat je je oude snoeischaar weer vlijmscherp kan slijpen, ja zelfs een blad mee kan doorsnijden.

De tips voor het onderhouden, reinigen en slijpen van een snoeischaar staan uitvoerig beschreven in rubriek 'andere kringlooptechnieken'.

Dit onderwerp kan je ook boeken als Intergemeentelijke bijscholing voor de compostmeesters.

Workshop ‘Ergonomie’

Wie aan kringlooptuinieren doet, tuiniert duurzaam. Misschien nog belangrijker dan duurzaam omgaan met de natuur en je gereedschap is duurzaam omspringen met je lichaam. In deze workshop leerden de compostmeesters  een aantal houdingen zodat ze in de tuin aan de slag kunnen zonder rug, nek en schouders te overbelasten. Tien geboden op een rij om je bewust te worden van je dagelijkse houding en tevens een leidraad om op een ergonomische manier te werken in de tuin. Zeven zalige houdingen die de belangrijkste tuinkarweien weergaven. Wieden, snoeien, tillen, heffen, sleuren, werken met de riek en de kruiwagen … één voor één kwamen ze aan bod en iedereen deed mee. De meest eenvoudige bewegingen werden op muziek gezet en zorgden voor de ludieke eindnoot.

In de rubriek 'compostmeesters aan de slag' kan je de houdingen mee inoefenen.

Workshop ‘Vlechten’

In de vlechttent kon je de handen uit de mouwen steken. Vijf begeleidsters - met professionele mandenvlechtster Lieve Lieckens op kop – toonden de compostmeesters hoe ze een krans moesten maken. Daarna konden ze zelf aan de slag.

 Eenmaal de kransen voltooid, werden ze verzameld en naar de grote tent gebracht. Sommige compostmeesters waren wel teleurgesteld dat hun krans niet mee naar huis mocht. “Wat gaat ermee gebeuren? Verkopen? Toch niet opbranden? Wat zeg je, de hoelahoepdans?”

Wat niemand van de deelnemers wist, was dat achter de coulissen naarstig gewerkt werd om de kransen aan elkaar te binden tot een creatie die de minister op het einde van de dag zou onthullen.

Een krans vlechten is eens wat anders dan een omheining of afboording vlechten. Tijdens de workshop leerden de compostmeesters één techniek die ze later nog kunnen gebruiken als een snoeibeurt in de tuin lange soepele takken oplevert.  Alhoewel het doel van de workshop ‘het creatief verwerken van snoeiresten uit eigen tuin’ was, werkten we voor de happening noodgedwongen met gekweekte wilgentenen. Meer dan 600 compostmeesters zijn immers niet te vergelijken met een modaal gezin.  Om voor zo’n gigantische groep snoeiresten te voorzien, hadden we immers 150 tuinen aan een snoeibeurt moeten onderwerpen … onbegonnen werk dus. Een bijkomend voordeel van wilgentenen is hun ranke soepelheid. Want het is niet simpel, een knoop leggen in een tak. Dat kon al eens gepaard gaan met een kleine zweepslag aan je buur. Na een tijdje lukt het wel, als je de tak niet tegenwerkt, voel je welke weg hij wil volgen en bepaalt de tak de breedte van de winding.

Voor 150 bussels wilgentenen – oftewel bijna 20 000 takken – gingen we aankloppen bij Salix-Devos in Eksaarde. Een familiebedrijf dat in binnen- en buitenland gerenommeerd is. De mensen vanuit de buurt zullen het vast kennen, velden vol wissen die gerooid worden nog voor het blad verschijnt. Eens gedroogd, kunnen de bussels bewaard worden. Om met de wissen te kunnen werken, moeten ze wel eerst minstens een week in het water gelegd worden. Niet eenvoudig om zoveel bussels op voorhand te weken, vooral als je weet dat een tak liever drijft dan pootje baadt.

Tien dagen voor de happening, lieten we de bussels in één van de vijvers van Puyenbroeck zakken, de vrieslijnen van het nabijgelegen buitenzwembad hielden de bussels binnen bereik en de herashekken zorgden ervoor dat ze kopje onder gingen.  De dag voor de happening sleepten we de bussels uit het water, kregen ze een afspoelbeurt en lagen ze te wachten tot ze door meer dan 1000 handen zouden bewerkt worden.

In de rubriek 'snoeihoutverwerking' kan je het maken van een krans mee inoefenen.

Workshop ‘Kippen’

Vijf tenten met in elke tent een specifiek thema; zo zag de workshopzone ‘Kippen’ er uit.  En tussen die tenten in, een kippenren met een aantal ‘Vlaamsche’ kippenrassen.

Geen alledaagse thema’s in de kippententen, maar enkele zaken die je niet makkelijk in de ‘boekskes’ vindt.  Doorheen de tenten namen ervaren kippenlesgevers van Vlaco de compostmeesters op sleeptouw.  Eén tent focuste op eieren en kuikens en belichtte een aantal specifieke eiervragen zoals ‘Hoe kan ik zien of het ei nog vers is?’ of ‘Zijn eieren écht slecht voor de cholesterol?’.  Broedmachines, warmtelampen e.d. vervolledigden dit thema.  Ziekte en preventie kwamen in een andere tent aan bod.  Er bestaan heel wat al dan niet natuurlijke, soms verrassende, middeltjes – zo blijkt – om kippenziektes te beperken, bestrijden en voorkomen.  Eén van de tenten was gewijd aan het kiezen van de kip in functie van je behoeften.  Afhankelijk van je wensen (kippenvlees, eitjes, kindjes, kleurrijk, loslopend in de tuin …) werden een reeks levende (!) kippenrassen aan de compostmeesters voorgesteld. Kippen zijn lekker.  Ook steenmarters en vossen zijn zich daar ten zeerste van bewust. 

Eén tent richtte zich vooral op het beperken van predatie en het beschermen van je kippen tegen ongenode gasten.  De laatste van de 5 tenten handelde over het scharrelgedrag en de reden waarom kippen met hun poten alles ondersteboven krabben, en hoe je dit typische kippenkaraktertrekje positief kan aanwenden in jouw tuin.  Uit de reacties mochten we afleiden dat deze workshop ten zeerste geapprecieerd werd.

De uitleg van de workshop vindt u in de bijlage van de kippenrubriek.

Markt

Tijdens de middagpauze splitste de ganse groep in twee en kreeg de ene een warme maaltijd terwijl de andere groep de ogen de kost gaf op de markt.

Naast tuinmachines, composteersystemen en infostands van de Intercommunales, stonden ook compostmeesters met een stand op de markt.

Hoe compostmeester Albert Janssens zelf een compostthermometer maakt en compostmeester Tony Sannen zijn compostzeef ontwierp, lees je in 'Tip van de compostmeester'.

Na het workshopgedeelte was het om vier uur tijd voor de Slotshow. Presentator Sven Ronsijn riep het team compostmeesterhappening op het podium. De workshops passeerden de revue en als het onderwerp ergonomie ter sprake kwam, werden ook die lesgevers op het podium gevraagd.

Je raadt het al, het dansje van de zalige houdingen werd ingezet, met Lou Verstraete, de agro-kinesist voorop.

Ook het publiek ontsnapte er niet aan, hier en daar een aarzeling of gefronste wenkbrauwen maar over het algemeen kon de zaal dit wel pruimen.

Het improvisatietheater De Nonsens Alliantie probeerde de compostmeesters uit hun tent te lokken en ging aan de slag met gevoelens en woorden die het publiek hen toewierpen.

Na een toespraak van Vlaco-voorzitter Luc Vanacker en de hoogste personaliteit inzake leefmilieu in Vlaanderen Minister van Leefmilieu Joke Schauvliege, was het tijd om nog een laatste belangrijke persoon voor te stellen. Iemand die ook heel nauw en levendig verbonden is met de compost maar in heel de tuin actief bezig is, ook iemand die we vooral waarderen om zijn grote boodschap die hij overal verspreidt.

Het is iemand die groot geworden is, die er gekomen is dankzij het gezamenlijke werk van alle compostmeesters … en toen viel het zwarte doek en verscheen … Jerom de compostworm. Wel vier meter groot. Zijn ringen bestonden uit de kransen die alle compostmeesters tijdens de workshop gevlochten hadden. Iedereen keek verbaasd en zag dat het goed was…