banner-kringlooptuinieren-1 banner-kringlooptuinieren-2 banner-kringlooptuinieren-5
Meer halen uit de biologische kringloop

Vrijwilligerswerk

Teksten en bijlagen werden grotendeels overgenomen, en al dan niet bijgewerkt, van de website van het ‘Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk’. Voor meer informatie surft u naar vrijwilligerswetgeving.be


Nieuwe wet betreffende de rechten van vrijwilligers van kracht van 1 augustus 2006.

Een overzicht van de belangrijkste bepalingen (inclusief de wijzigingen):

Op wie is de wet van toepassing?

De wet is van toepassing op elke feitelijke vereniging en elke publieke (vb. overheid) of private rechtspersoon (voorbeeld vzw) zonder winstoogmerk die werkt met vrijwilligers.
Via de wijziging van 8 juni 2006 werd een definitie van het begrip "feitelijke vereniging" ingevoerd, in een poging om zo duidelijk te maken dat de wet niet van toepassing is op tijdelijke, spontane, niet gestructureerde initiatieven (zoals bijvoorbeeld 2 vrienden die een fuif organiseren, een tijdelijk buurtcomité).
Klik hier voor meer informatie omtrent de definitie van vrijwilligerswerk.

Informatieplicht

Elke organisatie heeft de plicht haar vrijwilligers de nodige informatie te verstrekken over de doelstelling en het juridisch statuut van de organisatie, over de aansprakelijkheids- en andere verzekeringen, over de eventuele vergoedingen en over de geheimhoudingsplicht.
Waar in de oorspronkelijke wet werd gesteld dat men aan deze informatieplicht diende te voldoen via het overhandigen van een organisatienota, vervalt deze vormvereiste na de wijziging van 8 juni 2006. De organisaties zijn nog altijd onderhevig aan de informatieplicht, maar kunnen op meerdere manieren aan deze verplichting voldoen (via de website, via het infoblad, via een organisatienota,...). Wel moet de organisatie kunnen bewijzen dat ze aan de informatieplicht voldaan heeft.
Klik hier voor meer informatie met betrekking tot de informatieplicht.

Aansprakelijkheid : Van toepassing vanaf 1 januari 2007

De wet van 19 mei 2005 bepaalt dat een vrijwilliger niet meer aansprakelijk kan gesteld worden voor de schade die hij veroorzaakt aan derden tijdens de uitoefening van zijn vrijwilligerswerk. Enkel in geval van zware fout, bedrog of herhaalde lichte fout kan een vrijwilliger nog persoonlijk aansprakelijk gesteld worden. Deze verschuiving van aansprakelijkheid van de vrijwilliger naar de organisatie, is één van de belangrijkste elementen van de vrijwilligerswet.
De wetswijziging van 8 juni 2006 bevestigt deze aansprakelijkheidsregeling (wat nodig was na gebrekkige tekstcorrecties eind december 2005), maar zorgt tegelijk voor een inperking van het toepassingsgebied.

Waar de wet als geheel van toepassing is op alle feitelijke verenigingen en alle rechtspersonen die met vrijwilligers werken, zal de aansprakelijkheidsregeling enkel van toepassing zijn op:
a) Feitelijke verenigingen die één of meer personen tewerkstellen (vb. vakbonden)
b) Organisaties met rechtspersoonlijkheid (vzw's, openbare besturen,…)
c) Feitelijke verenigingen die op grond van specifieke verbondenheid beschouwd kunnen worden als een afdeling van de feitelijke verenigingen onder a of de rechtspersonen onder b (het gaat hier bijvoorbeeld over de plaatselijke afdelingen van een vakbond of over de plaatselijke afdelingen van socio-culturele verenigingen).

Heel belangrijk is ook dat voor deze schade dan respectievelijk de feitelijke vereniging, de rechtspersoon of de organisatie waarvan de feitelijke vereniging een afdeling vormt, aansprakelijk gesteld wordt!!!!!!
Klik hier voor meer informatie met betrekking tot de aansprakelijkheidsregeling.

Verzekeringsplicht : Van toepassing vanaf 01-01-2007

Aan de verschuiving van de aansprakelijkheid naar de organisatie, wordt door de wet van 19 mei 2005 een verzekeringsplicht gekoppeld. Na de wijziging van 8 juni 2006 wordt deze verplichting behouden, maar deze bepaling geldt enkel voor die organisaties waarop de aansprakelijkheidregeling van toepassing is (zie hierboven).
Een aantal verzekeringsmaatschappijen maken misbruik van de verwarring en onwetendheid van de vrijwilligersorganisaties om polissen te verkopen. We roepen jullie op tot waakzaamheid en wantrouwen tegenover elke maatschappij die beweert een polis aan te bieden die beantwoordt aan de bepalingen uit de wet. Immers, zolang de uitvoeringsbesluiten nog niet bekend zijn, kan niemand een polis uitwerken die voldoet aan de wet!!!!
Klik hier voor meer informatie met betrekking tot de verzekeringsplicht.

Collectieve verzekering

Via de aanpassing van 8 juni 2006 stelt de wetgever een collectieve verzekering (nationaal) in het vooruitzicht. Op die wijze wil men een betaalbare en degelijke polis aanbieden aan vrijwilligersorganisaties.

Combinatie van uitkeringen met vrijwilligerswerk

De wet van 19 mei 2005 stelt duidelijk dat iedereen het recht heeft om vrijwilligerswerk te verrichten, ook zij die een inkomensvervangende tegemoetkoming krijgen. Alleen moeten zij sommige formaliteiten in acht nemen. Zo moeten werklozen en bruggepensioneerden vooraf aan de RVA melden dat ze vrijwilligerswerk willen doen (waar ze nu pas mogen starten nadat ze toestemming hebben gekregen). Voor personen die een uitkering krijgen van het ziekenfonds verandert er niets. Zij moeten nog altijd toestemming krijgen van de adviserend geneesheer, alvorens het vrijwilligerswerk aan te vatten.

Onkostenvergoeding

De wet van 19 mei 2005 zorgt voor een wettelijke basis voor de forfaitaire onkostenvergoeding. Elke organisatie kan aan vrijwilligers de werkelijk gemaakte onkosten terugbetalen, op voorlegging van de nodige bewijsstukken. De organisatie kan echter ook werken met forfaitaire onkostenvergoedingen die per dag maximaal 27,92 euro en per jaar 1116,71 euro mogen bedragen (via de aanpassing van 8 juni 2006 is het op 19 mei 2005 ingevoerde kwartaalmaximum afgeschaft).
Klik hier voor meer informatie met betrekking tot de onkostenvergoeding.

Waarop wachten we nu nog?

De wetswijziging van 8 juni 2006 komt tegemoet aan een aantal verzuchtingen uit het werkveld. Er blijven echter nog enige onduidelijkheden over :
- de definitie van vrijwilligerswerk biedt onvoldoende houvast om het toepassingsgebied van de wet duidelijk te kunnen afbakenen
- het is ook nog onduidelijk op basis van welke criteria men zal bepalen of een feitelijke vereniging al dan niet een afdeling is van een koepel (waardoor de aansprakelijkheid dus naar die koepel verschuift).
Verder wacht het werkveld nog altijd vol ongeduld op de Koninklijke Besluiten die uitvoering moeten geven aan deze wet!
Klik hier voor meer informatie over de tot standkoming van de wet, de wet zelf, alle wetswijzigingen en de geconsolideerde versie (zonder de wijzigingen van 08/06/2006).